Co zalicza się do urządzeń transportu bliskiego?

Urządzenia transportu bliskiego (UTB) to maszyny służące do przemieszczania ładunków lub osób w ograniczonym zasięgu, najczęściej w obrębie magazynu, hali produkcyjnej, warsztatu albo placu przeładunkowego. Do tej grupy należą m.in. wciągniki, wciągarki, suwnice, żurawie, podesty ruchome oraz określone wózki jezdniowe podnośnikowe. W praktyce pojęcie UTB obejmuje więc zarówno urządzenia wykonujące ruch pionowy, jak i sprzęt realizujący połączony transport pionowy i poziomy. Sprawdź, czym różnią się główne grupy urządzeń transportu bliskiego oraz dlaczego nie każdy sprzęt magazynowy automatycznie należy traktować tak samo.

Jakie urządzenia zalicza się do transportu bliskiego?

Urządzenia transportu bliskiego przemieszczają ładunek lub osoby w ograniczonej przestrzeni roboczej, zamiast realizować transport na duże odległości. Podstawę prawną ich klasyfikacji stanowią przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu. Zgodnie z tymi regulacjami do urządzeń podlegających dozorowi technicznemu zalicza się m.in. urządzenia służące do przemieszczania osób lub ładunków w ograniczonym zasięgu oraz określone wózki jezdniowe podnośnikowe. Do UTB należą więc zarówno dźwignice podnoszące ładunek na linie lub łańcuchu, jak i wybrane urządzenia jezdniowe oraz podesty.

Granice tej kategorii wynikają z konstrukcji i sposobu działania maszyny, a nie wyłącznie z miejsca jej użytkowania. Znaczenie ma sposób przemieszczania ładunku, napęd mechanizmu podnoszenia oraz funkcja urządzenia. Z tego powodu przy zakupie sprzętu trzeba rozróżnić pojęcie szeroko rozumianej techniki magazynowej od formalnej klasyfikacji urządzenia.

Do najważniejszych grup UTB należą:

• wciągniki i wciągarki – służą do podnoszenia lub przemieszczania ładunków za pomocą liny albo łańcucha; występują w wykonaniach ręcznych i mechanicznych,

• suwnice – przemieszczają ładunek w określonym obszarze roboczym, wykorzystując układ mostu, toru jazdy i mechanizmu podnoszenia,

• żurawie – realizują podnoszenie i przemieszczanie ładunków w zasięgu określonym konstrukcją wysięgnika,

• wózki jezdniowe podnośnikowe – łączą transport poziomy z mechanicznym podnoszeniem ładunku,

• podesty ruchome – służą do unoszenia stanowiska pracy wraz z osobami i wyposażeniem,

• dźwigniki i wyciągi towarowe – przemieszczają ładunek wzdłuż określonego toru ruchu,

• układnice magazynowe – obsługują przemieszczanie i odkładanie jednostek ładunkowych w systemach składowania.

W ofercie TOR Industries koncentrujemy się przede wszystkim na sprzęcie dźwignicowym i magazynowym, w tym wciągarkach, podnośnikach oraz różnych grupach wózków transportowych. Przy doborze urządzenia analizujemy jednak jego rzeczywistą funkcję i parametry, a nie samą nazwę handlową.

Wciągnik, wciągarka i suwnica – czym różnią się podstawowe dźwignice?

Wciągnik podnosi ładunek za pomocą cięgna, natomiast wciągarka może realizować ciągnięcie lub podnoszenie zależnie od swojej konstrukcji i sposobu zamocowania. Suwnica tworzy bardziej rozbudowany system, w którym mechanizm podnoszenia może również przemieszczać się w poziomie.

Wciągniki łańcuchowe

Wciągniki łańcuchowe stosuje się często tam, gdzie ładunek ma zostać podniesiony z określonego punktu albo przesunięty po zamontowaniu urządzenia na wózku jezdnym. Napęd może być ręczny albo elektryczny. Przy doborze analizuje się przede wszystkim udźwig, wysokość podnoszenia i intensywność pracy. W TOR Industries mamy w ofercie zarówno ręczne, jak i elektryczne urządzenia wykorzystujące łańcuch lub linę.

Wciągarki

Wciągarka może pracować inaczej niż klasyczny wciągnik, ponieważ jej zadaniem bywa także poziome przeciąganie ładunku. Kierunek działania zależy od konstrukcji i sposobu instalacji urządzenia, dlatego niedopuszczalne jest automatyczne założenie, że każda wciągarka może pracować w dowolnej pozycji. W projektowaniu stanowiska trzeba sprawdzić zastosowanie określone przez producenta, DOR, rodzaj cięgna oraz warunki mocowania.

Suwnice

Suwnica rozszerza zakres ruchu o przemieszczanie urządzenia podnoszącego wzdłuż belki lub całej konstrukcji nośnej. Dzięki temu ładunek można nie tylko podnieść, ale też przenieść pomiędzy punktami znajdującymi się w wyznaczonym polu roboczym. W praktyce magazynowej i warsztatowej wykorzystuje się również konstrukcje bramowe współpracujące z wciągnikami linowymi lub łańcuchowymi.

Które urządzenia magazynowe można zaliczyć do transportu bliskiego?

Do urządzeń transportu bliskiego należą określone wózki jezdniowe podnośnikowe, ale nie każdy prosty wózek transportowy podlega identycznej klasyfikacji. Rozstrzygające są konstrukcja urządzenia oraz sposób realizacji funkcji podnoszenia.

W magazynach spotyka się kilka grup sprzętu, które z punktu widzenia użytkownika wykonują podobne zadanie, ale technicznie działają inaczej. Ręczny wózek platformowy przede wszystkim przewozi ładunek po podłożu. Wózek paletowy niskiego podnoszenia unosi paletę jedynie na wysokość niezbędną do jej przemieszczania, natomiast wózek podnośnikowy z masztem może odkładać jednostkę ładunkową na poziomie regału.

Przy klasyfikacji i doborze warto rozdzielić:

• ręczne wózki transportowe,

• paleciaki niskiego podnoszenia,

• wózki podnośnikowe z masztem,

• sztaplarki,

• wózki z mechanicznym napędem podnoszenia,

• wózki platformowe.

W naszej ofercie wózki do palet obejmują rozwiązania ręczne i elektryczne, a także urządzenia unoszące oraz podnośnikowe. W praktyce magazynowej należy rozróżnić zwykłe przemieszczenie palety tuż nad posadzką od mechanicznego podnoszenia ładunku na większą wysokość, ponieważ konstrukcja urządzenia wpływa na zasady jego eksploatacji. Sama nazwa „paleciak” nie daje więc pełnej informacji o kategorii technicznej konkretnego sprzętu.

Jak dobiera się urządzenie transportu bliskiego do rodzaju pracy?

Urządzenie transportu bliskiego należy dobierać według masy i geometrii ładunku, wymaganej wysokości podnoszenia oraz toru jego przemieszczania. Udźwig nominalny jest tylko jednym z parametrów i nie powinien samodzielnie przesądzać o wyborze maszyny.

Przy podnoszeniu ładunku o masie 1000 kg nie wystarczy znaleźć urządzenia z oznaczeniem DOR 1 t. Trzeba również sprawdzić warunki, dla których podano tę wartość, wymagany zasięg i sposób mocowania ładunku. W wózkach podnośnikowych znaczenie ma położenie środka ciężkości, natomiast w żurawiach udźwig może zmieniać się wraz z wysięgiem. Przy wciągnikach trzeba uwzględnić również wysokość podnoszenia oraz przestrzeń potrzebną na zabudowę mechanizmu.

Przed doborem sprzętu warto określić:

• masę maksymalnego ładunku,

• położenie środka ciężkości,

• wymaganą wysokość podnoszenia,

• drogę transportu,

• częstotliwość cykli,

• dostępną przestrzeń roboczą,

• źródło zasilania.

Dopiero zestawienie tych danych pokazuje, czy potrzebny jest prosty podnośnik, wciągnik, urządzenie jezdniowe czy bardziej rozbudowany system transportowy. Przewymiarowanie urządzenia również nie zawsze jest racjonalne, ponieważ większy udźwig może oznaczać większe gabaryty i wyższe wymagania dotyczące miejsca instalacji.

Udźwig, DOR i wysokość podnoszenia – jak czytać parametry UTB?

DOR, czyli dopuszczalne obciążenie robocze, określa maksymalne obciążenie przewidziane dla urządzenia w warunkach określonych przez producenta. Parametru nie wolno utożsamiać z masą, którą urządzenie „prawdopodobnie jeszcze podniesie”, ponieważ konstrukcja powinna pracować w wyznaczonym zakresie.

W przypadku wciągników i wciągarek podstawowymi danymi są udźwig oraz wysokość podnoszenia lub długość robocza cięgna. Wózek podnośnikowy wymaga dodatkowo analizy wysokości masztu i środka ciężkości ładunku, a podnośnik – minimalnej i maksymalnej wysokości roboczej. Parametry trzeba więc czytać jako zestaw zależności, nie jako pojedynczą wartość w tonach. W TOR Industries poszczególne kategorie sprzętu obejmują urządzenia przeznaczone zarówno do lżejszych prac magazynowych, jak i do przemieszczania wielotonowych ładunków.

Jeżeli dobierasz sprzęt do magazynu, hali, warsztatu lub stanowiska przeładunkowego, sprawdź ofertę TOR Industries z zakresu techniki magazynowej i urządzeń dźwignicowych. Mamy m.in. wciągniki i wciągarki, podnośniki oraz różne rodzaje wózków do transportu wewnętrznego. Przy wyborze warto oprzeć się na rzeczywistym udźwigu, wysokości pracy i sposobie przemieszczania ładunku, a nie jedynie na nazwie kategorii urządzenia.

Najważniejsze informacje: jakie maszyny należą do urządzeń transportu bliskiego?

• Urządzenia transportu bliskiego przemieszczają osoby lub ładunki w ograniczonym przestrzennie zasięgu roboczym.

• Do podstawowych dźwignic zaliczanych do UTB należą wciągniki, wciągarki, suwnice oraz różne rodzaje żurawi.

• Wózki jezdniowe podnośnikowe należą do transportu bliskiego, ale nie każdy ręczny wózek magazynowy należy automatycznie klasyfikować według tych samych zasad.

• Podesty ruchome i wybrane dźwigniki także należą do grup urządzeń wykonujących transport bliski, mimo że ich konstrukcja różni się od klasycznej dźwignicy.

• Udźwig urządzenia trzeba analizować razem z wysokością podnoszenia, zasięgiem i położeniem środka ciężkości ładunku.

• Rodzaj napędu i sposób przemieszczania ładunku wpływają zarówno na dobór sprzętu, jak i zasady jego późniejszej eksploatacji.

FAQ – urządzenia transportu bliskiego

Czy ręczny paleciak jest urządzeniem transportu bliskiego?

Paleciak służy do transportu wewnętrznego, ale zasady dotyczące urządzeń transportu bliskiego zależą od jego konstrukcji i sposobu napędu podnoszenia. Ręcznego wózka unoszącego paletę nie należy automatycznie utożsamiać z wózkiem jezdniowym podnośnikowym z mechanicznym napędem podnoszenia.

Czy wciągarka jest urządzeniem transportu bliskiego?

Wciągarki wykorzystywane do przemieszczania ładunków w ograniczonym zasięgu należą do podstawowych grup urządzeń transportu bliskiego. Konkretne warunki eksploatacji zależą jednak od konstrukcji, napędu i przeznaczenia urządzenia.

Czym różni się wciągnik od podnośnika?

Wciągnik podnosi ładunek zawieszony na cięgnie, najczęściej łańcuchu lub linie. Podnośnik oddziałuje bezpośrednio na podnoszony element za pomocą mechanizmu hydraulicznego, mechanicznego lub innego układu przenoszenia siły.

Czy każde UTB wymaga takich samych uprawnień operatora?

Nie. Wymagania zależą od rodzaju i konstrukcji urządzenia oraz sposobu jego napędu. Dlatego przed dopuszczeniem pracownika do obsługi należy sprawdzić wymagania dotyczące konkretnej kategorii sprzętu, a nie kierować się ogólnym określeniem „urządzenie transportu bliskiego”.

Jaka jest różnica między transportem bliskim a transportem wewnętrznym?

Transport wewnętrzny jest szerszym pojęciem i obejmuje przepływ materiałów w obrębie przedsiębiorstwa, np. za pomocą wózków platformowych, przenośników lub paleciaków. Urządzenia transportu bliskiego stanowią określoną grupę maszyn wykonujących ruch osób lub ładunków w ograniczonym zasięgu i nie obejmują automatycznie każdego sprzętu stosowanego w logistyce wewnętrznej.

Wróć do bloga